Shell actief in belastingparadijzen

Source: FD
Date: 28 Sep 2021

Oliemaatschappij Shell heeft ruim honderd dochtermaatschappijen in erkende belastingparadijzen als Jersey, de Caymaneilanden, Bermuda en Barbados. Dit blijkt uit een onderzoek van de Noorse organisatie Publish What You Pay.

PWYP telt in het vorige week verschenen rapport ‘Piping Profits’ 147 Shell-dochters die zijn gevestigd in landen en op eilanden die volgens een lijst van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) uit 2000 zijn te kenmerken ‘offshore financial centers’ (ofc’s) ofwel belastingparadijzen.

Als wordt gekeken naar landen die prijken op de Financial Secrecy Index (van de Britse organisatie TJN) komt Shell zelfs op 523 dochters in belastingparadijzen. Dat hoge aantal komt doordat in deze index Nederland is opgenomen. Het IMF noemt Nederland niet als belastingparadijs.

In een reactie zegt Shell: ‘Net zoals elke belastingbetaler is Shell vrij om haar belastingbetalingen te optimaliseren, binnen wettelijke kaders en administratieve voorschriften van de betrokken landen. En net als elk bedrijf heeft Shell de verplichting jegens zijn aandeelhouders om zijn verplichtingen naar beste kennis en inzichten te beheren.’ Omdat het rapport van PWYP nog niet ‘tot in detail bestudeerd is’, wil Shell er verder geen commentaar op leveren.

Transparantie over inkomsten

PWYP is een wereldwijd netwerk van ruim 600 (kerkelijke) organisaties die actief zijn op het gebied van mensenrechten, milieu en ontwikkelingssamenwerking. Het netwerk vindt dat de opbrengsten van olie-, gas- en mijnbouwbedrijven meer ten goede moeten komen aan de bevolking van de landen waar olie, gas en delfstoffen worden gewonnen. Volgens PWYP zit de bedrijfsstructuur van deze grote bedrijven zo ondoorzichtig in elkaar dat niet duidelijk is hoeveel en in welk land belasting wordt betaald en wat deze grote multinationals afdragen aan de landen waar ze actief zijn.

In ‘Piping Profits’ onderzocht PWYP tien multinationale olie- en mijnbouwbedrijven waaronder het Nederlands-Britse Shell. In totaal hebben die tien multinationals 6038 dochterbedrijven. Veel daarvan (1154) zijn gevestigd in de Verenigde Staten. Nederland komt op de vierde plaats met 358 dochters.

Los van dit rapport zegt Shell dat het bedrijf transparantie over inkomsten nastreeft. ‘Dit blijkt onder andere uit onze voortdurende steun voor het Extractive Industries Transparancy Initiative (EITI). Bij de totstandkoming daarvan heeft Shell een grote rol gespeeld. We zijn bereid met alle relevante stakeholders overleg te voeren om de transparantie rond overheidsinkomsten uit delfstofwinning te verbeteren’, zegt een woordvoerder.

Mooi initiatief

Een woordvoerster van Niza/ActionAid, het PWYP-lid in Nederland, erkent dat de EITI een mooi initiatief is dat de noodzaak voor meer financiële transparantie wereldwijd op de agenda heeft gezet. ‘Maar de EITI heeft een vrijwillig karakter en daarom pleit PWYP, in navolging van Amerikaanse wetgeving, voor Europese wetgeving die olie- en mijnbouwbedrijven verplicht om per land en per project te rapporteren hoeveel belasting en royalty’s zij afdragen aan overheden.’

Bovendien roept PWYP op tot meer transparantie ten aanzien van contractafspraken tussen bedrijven en overheden en tot een betere toegang tot dit soort bedrijfsinformatie. ‘Dit helpt om belastingontwijking in kaart te brengen en belastingontduiking en corruptie tegen te gaan.’

Siem Eikelenboom

FD